Między rokiem 1500 a 1750 w Europie Zachodniej miał miejsce istotny postęp społeczno-gospodarczy. Handel kwitł, miasta nieprzerwanie rozwijały się. W ten sposób przygotowany został grunt dla późniejszej rewolucji przemysłowej. ozwój gospodarczy Europy nie przebiegał bez zakłóceń. Po postępach poczynionych przez Europejczyków w pierwszych wiekach naszego tysiąclecia, wiek XIV przyniósł katastrofy i regres. Dopiero pod koniec następnego stulecia zaznaczył się ponowny wzrost, a tempo zmian zwiększyło się jeszcze po roku 1500. Dzięki odkryciom geograficznym i wytyczeniu nowych szlaków handlowych nawiązano kontakty z Afryką, Ameryką i Azją. To spowodowało przesunięcie w politycznym układzie sił: państwa włoskie i niemieckie straciły na ważności, a w siłę urosły kraje z dostępem do Atlantyku - Portugalia, Hiszpania, Holandia, Anglia i Francja. Rozwój handlu spowodował wyłonienie się zamożnej klasy średniej i rozkwit miast, co z kolei wpłynęło na wykształcenie się gospodarki opartej na pieniądzu i stymulowało popyt na produkty rolne. Zmiany ekonomiczne, w tym przede wszystkim wzrost znaczenia pieniądza i problemy z tym związane, jak na przykład inflacja, pociągnęły za sobą przemiany w strukturach społecznych. Rozpoczął się proces, w którym związki oparte na zależnościach ekonomicznych (pracodawca i pracobiorca, kupujący i sprzedający) zastąpiły relacje opierające się na stosunkach feudalnych, systemie patronatu i dziedzicznych tytułach. Tempo tych zmian było bardzo różne w różnych krajach. Jeszcze w roku 1800 rolnictwo pozostawało podstawową formą działalności gospodarczej prawie wszędzie w Europie. Większość ludzi mieszkała i pracowała na wsi, a dziedziczne tytuły i pozycja wciąż stanowiły o prestiżu i zakresie władzy jednostki. Jednak rozwój handlu wywarł widoczny wpływ na warunki życia już w XVII wieku. Co ważniejsze, przygotowany został grunt dla zapoczątkowanej w Wielkiej Brytanii w końcu XVIII wieku wielkiej rewolucji przemysłowej, która miała radykalnie zmienić oblicze Europy i ostatecznie całego świata.